Μπαίνει Ιούλιος και κάπου μέσα μας ξυπνά μια προσμονή: επιτέλους καλοκαίρι, ξεκούραση, θάλασσα, λίγη ανάσα. Κι όμως, ανοίγουμε το κινητό και δεχόμαστε έναν καταιγισμό από «προσοχή»: λαγοκέφαλοι, παραλίες με βακτήρια, φωτιές, προσοχή τι τρώτε, προσοχή πού πηγαίνετε… Η εποχή που υποτίθεται πως μας καλεί να χαλαρώσουμε, μοιάζει να μας κρατά σε διαρκή επιφυλακή.
Τι συμβαίνει μέσα μας
Το νευρικό μας σύστημα δεν ξεχωρίζει πάντα μια μακρινή προειδοποίηση από έναν παρόντα κίνδυνο. Κάθε «προσοχή» ενεργοποιεί, έστω και ελάχιστα, τον ίδιο μηχανισμό συναγερμού. Όταν αυτό επαναλαμβάνεται δεκάδες φορές την ημέρα, συσσωρεύεται μια κόπωση — μια αίσθηση ότι πρέπει διαρκώς να φυλαγόμαστε από κάτι. Δε φταίμε εμείς που κουραζόμαστε· έτσι είμαστε φτιαγμένοι.
Οι δύο παγίδες
Μπροστά σε αυτόν τον χείμαρρο, συνήθως γλιστράμε προς δύο άκρα. Το πρώτο είναι να τα αγνοήσουμε όλα και να «κλείσουμε αυτιά και μάτια» — κάτι ούτε ρεαλιστικό ούτε ασφαλές. Το δεύτερο είναι να τα απορροφήσουμε όλα· να μετατραπεί η ενημέρωση σε αδιάκοπη ανησυχία. Κι όμως, υπάρχει κι ένας δρόμος ανάμεσα:
Η ήρεμη, επιλεκτική προσοχή
Η ιδέα δεν είναι να σταματήσουμε να προσέχουμε, αλλά να αλλάξουμε σχέση με όσα ακούμε. Μπορούμε να ρωτήσουμε απλά: «Αυτό με αφορά εδώ και τώρα;». Αν ναι, κρατάμε την πληροφορία και πράττουμε ανάλογα. Αν όχι, της επιτρέπουμε να περάσει. Μπορούμε επίσης να επιλέγουμε εμείς πότε θα ενημερωθούμε, αντί να είμαστε συνέχεια διαθέσιμοι στη ροή. Λίγες οριοθετημένες στιγμές την ημέρα αρκούν — και ανάμεσά τους, αφήνουμε χώρο για παρουσία: μια βουτιά, ένα γεύμα, μια κουβέντα χωρίς οθόνη.
Η σύνεση και η χαρά δεν είναι αντίθετες. Μπορούμε να είμαστε προσεκτικοί και να απολαμβάνουμε το καλοκαίρι μας. Ίσως μάλιστα αυτό να είναι το πραγματικό νόημα της ξεκούρασης: όχι να αγνοήσουμε τον κόσμο, αλλά να θυμηθούμε ότι μας επιτρέπεται, μέσα σε όλα, να είμαστε και παρόντες.
Διαβάστε επίσης: Η εμμονή στον υγιεινό τρόπο ζωής
