«Έχουν ειπωθεί φανταστικά ψέματα για μένα και την οικογένειά μου. Είχε ακουστεί ότι είμαι πολύ πλούσια. Ποτέ δεν υπήρξα πλούσια. Μεγάλωσα πιστεύοντας ότι τα λεφτά είναι βρόμικα» είχε παραδεχθεί σε μια σπάνια τηλεοπτική της συνέντευξη για την εκπομπή Τετ-Α-Τετ του ΡΙΚ, τον Ιανουάριο του 2016.
Έχοντας ζήσει για περισσότερο από έναν αιώνα –στις 30 Σεπτεμβρίου θα ήταν τα 103α γενέθλιά της–, η μοναδική γυναίκα στην Ελλάδα που υπήρξε νύφη, σύζυγος και μητέρα πρωθυπουργού απεβίωσε το πρωί της Παρασκευής 18 Σεπτεμβρίου.
Η αμερικανικής καταγωγής, δεύτερη σύζυγος του ιδρυτή του ΠΑΣΌΚ και πρώην πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου, έχοντας αναπτύξει έντονη κοινωνική αλλά και συγγραφική δράση, συνδέθηκε με σημαντικές στιγμές της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Ως πρόεδρος για οκτώ χρόνια της ανεξάρτητης φεμινιστικής οργάνωσης Ένωση Γυναικών Ελλάδας, δρομολόγησε καθοριστικές νομοθετικές αλλαγές υπέρ των Ελληνίδων, που πέρασαν στην ιστορική αναθεώρηση του Οικογενειακού Δικαίου το 1983, όπως την κατάργηση της προίκας, τη νομιμοποίηση των εκτρώσεων, τη δυνατότητα διατήρησης του επωνύμου των γυναικών μετά τον γάμο και την απόκτηση ίσων δικαιωμάτων με τον σύζυγο στην κηδεμονία των παιδιών. Με τον Ανδρέα Παπανδρέου απέκτησαν τέσσερα παιδιά, τον πρώην πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου, τον ευρωβουλευτή Νίκο Παπανδρέου, τον Αντρίκο Παπανδρέου και τη Σοφία Παπανδρέου.
Η καρμική γνωριμία με τον Ανδρέα Παπανδρέου
Κόρη σιδηροδρομικού εργάτη και εγγονή υδραυλικού και συνδικαλιστή, η Μάργκαρετ Τσαντ γεννήθηκε στο Οουκ Παρκ του Ιλινόις και ήταν η μεγαλύτερη από τις πέντε αδελφές της. Είχε εργαστεί μεταξύ άλλων ως σερβιτόρα, συνοδός λεωφορείου, ταμίας και εργάτρια. Με τον ιστορικό Έλληνα ηγέτη πρωτογνωρίστηκαν τον Φεβρουάριο του 1948 στη Μινεσότα, όπου εκείνη σπούδαζε δημοσιογραφία –συνέχισε με μετα πτυχιακό στη Δημόσια Υγεία– και εκείνος ήταν αναπληρωτής καθηγητής Οικονομικών.
Η πρώτη τους συνάντηση έγινε «στην καθόλου ρομαντική αίθουσα αναμονής ενός οδοντιατρείου» όπως έχει περιγράψει στην αυτοβιογραφία της, Έρωτας και εξουσία. «Δούλευα ένα κείμενο για μια διαφήμιση. Πάλευα να γράψω μια πρόταση στα γαλλικά. Ο άντρας που καθόταν απέναντί μου, φαινόταν ξένος: “Μήπως ξέρε τε γαλλικά;”. Η απάντησή του ήταν ένα εγκάρδιο “Ναι”». Η βραδιά τους εξελίχθηκε με ποτό στο ξενοδοχείο Radisson. «Η έλξη ανάμεσα στον Ανδρέα και σε μένα, καθώς προχωρούσε η συζήτηση πίνοντας κοκτέιλ, έλαμπε σαν τα ζεστά κάρβουνα της φωτιάς. Μου ζήτησε να χορέψουμε και αρχίσαμε να στροβιλιζόμαστε σαν τον Φρεντ Αστέρ και την Τζίντζερ Ρότζερς» αναφέρει στο βιβλίο. Ωστόσο, ο Ανδρέας Παπανδρέου ήταν παντρεμένος με την Ελληνίδα ψυχίατρο Χριστίνα Ρασσιά, και αφού δεν χώριζε, η παθιασμένη σχέση τους με τη Μαργαρίτα έληξε μετά από μήνες.
Η μοίρα όμως είχε άλλα σχέδια για τον έρωτά τους. Έπειτα από μια επανασύνδεσή τους στην Ουάσιγκτον που δεν κράτησε πολύ, η Μαργαρίτα Παπανδρέου παντρεύτηκε τον Αμερικανό συμφοιτητή της Ρόμπερτ Χολ και αργότερα η ίδια μετακόμισε στο Αλμπουκέρκι στο Νέο Μεξικό. Εκεί έσπευσε να τη βρει ο Ανδρέας Παπανδρέου. Μετά από δύο γρήγορα συναινετικά διαζύγια, τελικά παντρεύτηκαν με πολιτικό γάμο στις 30 Αυγούστου 1951 στο Ρίνο της Νεβάδας.
Δέκα χρόνια αργότερα, στις 16 Ιανουαρίου 1961, μαζί με τα τέσσερα παιδιά τους, έφταναν στην Ελλάδα για να εγκατασταθούν μόνιμα. Αλλά τους περίμεναν δύσκολα χρόνια, με αποκορύφωμα το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967 και τη σύλληψη και φυλάκιση του Ανδρέα Παπανδρέου από το δικτατορικό καθεστώς. Η Μαργαρίτα Παπανδρέου δραστηριοποιήθηκε για την απελευθέρωσή του και μετά την αποφυλάκισή του η οικογένεια μετακόμισε αρχικά στη Στοκχόλμη και αργότερα στο Τορόντο. Στην Ελλάδα επέστρεψαν με την αποκατάσταση της Δημοκρατίας και με τον Ανδρέα Παπανδρέου στο επίκεντρο πια της εγχώριας πολιτικής ζωής.
Διαβάστε περισσότερα στο περιοδικό ΟΚ! που κυκλοφορεί στα περίπτερα μόνο με 2.5 ευρώ
Διαβάστε επίσης: Kηδεία Μαργαρίτας Παπανδρέου: Θλίψη για την οικογένειά της στο Α’ Νεκροταφείο
