40 χρόνια μετά το πυρηνικό ατυχήμα στο Τσέρνομπιλ που συγκλόνισε την πλανήτη, η Ηρώ Μουκίου, επιστρέφει στο θέατρο με μια παράσταση που αγαπά και πιστεύει στο θέατρο Καρέζη, για δυο παραστάσεις 15 και 16 Σεπτεμβρίου. Η παράσταση «Η φωνή της Λουντμίλα» αφορά την συγκλονιστική εξομολόγηση μιας γυναίκας που στα 22 της χρόνια έζησε τη φρίκη της έκρηξης του πυρηνικού εργοστασίου στο Τσερνόμπιλ. Ο άντρας της ήταν ο πρώτος πυροσβέστης που έχασε τη ζωή του στα 25 του. Η ηθοποιός Ηρώ Μουκίου που λατρεύει το έργο και έχει επιμεληθεί τη μετάφραση μιλάει σήμερα για την παράσταση λέγοντας πώς κατάφερε να πλησιάσει την γυναίκα αυτή που είναι υπαρκτό πρόσωπο ενώ τόνισε: «Το έργο παραμένει επίκαιρο και θα παραμένει όσο η πυρηνική ενέργεια είναι ενεργή».
Πώς προσέγγισες το ρόλο της Λουντμίλα; Πώς κατάφερες να φέρεις την απελπισία αλλά και τη δύναμή της στη θεατρική σκηνή;
Δεν είναι εύκολο όταν πρόκειται για υπαρκτή ηρωίδα. Θέλει σεβασμό και προσοχή στην προσέγγιση. Να μην αλλοιωθεί ο χαρακτήρας. Δούλεψα πολύ προσπαθώντας να καταλάβω τις συνέπειες μια τέτοιας καταστροφής. Πριν την πανδημία η αντίληψη μου ήταν ανεπαρκής και μπορώ να το καταλάβω τώρα. Τώρα είμαι ένα βήμα πιο κοντά σε αυτήν την γυναίκα. Παρόλα αυτά επειδή την παράσταση την παίζω 16 χρόνια, και το πριν λειτουργούσε μέσα μου , αντλώντας στοιχεία όχι βιωματικά αλλά από παρατήρηση και μελέτη του Τσερνόμπιλ καθώς και πολλές αναγνώσεις -λέξη λέξη -της αφήγησης της Λουντμιλα.
Πόσο επίκαιρο πιστεύεις ότι παραμένει το έργο 40 χρόνια μετά το ολέθριο πυρηνικό ατύχημα και ποιο είναι το μήνυμά που θέλεις να δώσεις στη νεα γενιά που δεν ζούσε όταν έγινε
Παραμένει επίκαιρο και θα παραμένει όσο η πυρηνική ενέργεια είναι ενεργή. Εργοστάσια που διαρκώς ξεφυτρώνουν και ειδικά σε σεισμογενείς χώρες, πόλεμοι με απειλές πυρηνικών όπλων, και γενικά όλα όσα έχουν σαν βάση μια ενέργεια μαζικής εξόντωσης. Η νέα γενιά που δεν το έζησε, δεν μπορεί να αντιληφθεί εύκολα τι σημαίνει όλο αυτό στην πράξη. Μπορεί να έχουν μια εικόνα θεωρητική. Γιαυτό λειτουργεί σαν χρήσιμο εργαλείο, η ενημέρωση δια στόματος μια γυναίκας που υπήρξε θύμα του τραγικού γεγονότος. Το μήνυμα είναι η γνώση. Το φιλτράρισμα όλων αυτών που λέγονται και γράφονται για το πόσο χρήσιμη είναι η πυρηνική ενέργεια χωρίς να αναφέρεται ούτε το τεράστιο κόστος το οικονομικό , αλλά κυρίως το κόστος σε ανθρώπινη ζωή.
Είναι γνωστή η αγωνία σου και η προσπάθεια που κάνεις για την προστασία του περιβάλλοντος. Πόσο σε ώθησε όλο αυτό να παίξεις σε αυτή την παράσταση;
Ναι η αγωνία μου για το αύριο του πλανήτη και κατ’ επέκταση και κάθε είδους ζωή επάνω σε αυτόν, συνάντησε την αγωνία του Άρη Μπαφαλούκα του σκηνοθέτη μας. Εκείνος μου το πρότεινε και ξεκινήσαμε ένα είδος θεάτρου το λεγόμενο Θέατρο ντοκουμέντο, που τότε το 2009 , δειλά δειλά εμφανιζόταν σαν τάση.
Πώς καταφέρατε εσύ με την απόδοση και ο σκηνοθέτης από την πλευρά του να μετατρέψετε ουσιαστικά ένα ντοκυμαντέρ σε θεατρική παράσταση;
Δουλεύαμε περίπου ένα χρόνο πριν με το κείμενο,που ήταν ουσιαστικά η συνέντευξη της Λουντμίλα μέσα στο ντοκιμαντέρ . Ο Άρης Μπαφαλουκας επειδή είναι και σκηνοθέτης κινηματογράφου κατάφερε εξαιρετικά να παντρέψει τα δύο είδη . Δραματοποιήσαμε μεγάλο μέρος της αφήγησης για να είναι ενδιαφέρον και πιο εύληπτο στον θεατή. Έχουμε δύο μεγάλες παράλληλες δράσεις. Την Λουντμίλα που αφηγείται και τη Λουντμίλα στα 23 της που τα βιώνει. Διατηρήσαμε όλα τα στοιχεία ντοκουμέντα και προβολές από τα πραγματικά γεγονότα λίγο μετά την έκρηξη . Είναι μια κατάθεση ψυχής την οποία ο θεατής εισπράττει και πάσχει μαζί με την ηρωίδα. Η αισιοδοξία είναι το μεγάλο όπλο αυτής της γυναίκας και με αυτό το συναίσθημα αποχαιρετά τον θεατή.
Λίγα λόγια για την παράσταση
Με αφορμή τα 40 χρόνια από την πυρηνική καταστροφή στο Τσερνόμπιλ, η παράσταση ντοκουμέντο που συγκλόνισε τις συνειδήσεις όλων των θεατών, παρουσιάζεται ξανά για δύο μόνο επετειακές παραστάσεις, στο θέατρο ΚΑΡΕΖΗ στις 15 και 16 Σεπτεμβρίου, ώρα 21:15.
Το έργο-ντοκουμέντο «Η φωνή της Λουντμίλα» από το ομώνυμο βιβλίο του Σουηδού δημοσιογράφου και σκηνοθέτη Gunnar Bergdahl, πρωτοπαρουσιάστηκε το 2009, υπό την αιγίδα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Greenpeace ,WWF σε κεντρικά θέατρα της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και σε περιοδεία στην Ελλάδα και στην Κύπρο.
Το ξημέρωμα της 26ης Απριλίου 1986 στο Τσερνόμπιλ, ο πυρηνικός αντιδραστήρας εξερράγη αλλάζοντας την ιστορία του πλανήτη. Οι επιπτώσεις αυτής της έκρηξης κατά πολύ χειρότερες από τη βόμβα στη Χιροσίμα, κάνουν αισθητή την παρουσία τους ακόμα και σήμερα 40 χρόνια μετά.
Όμως η παράσταση γίνεται πιο επίκαιρη από ποτέ με τον πόλεμο στο Ιράν , τα πυρηνικά εργοστάσια γύρω μας και τις απειλές που ολοένα και πληθαίνουν!
Το έργο αφορά στην εκ βαθέων συγκλονιστική εξομολόγηση της γυναίκας που στα 22 της χρόνια έζησε τη φρίκη της έκρηξης του πυρηνικού εργοστασίου στο Τσερνόμπιλ. Ο άντρας της ήταν ο πρώτος πυροσβέστης που έχασε τη ζωή του στα 25 του, επιχειρώντας στον πυρηνικό αντιδραστήρα.
Ο Gunnar Bergdahl ασχολείται εντατικά με τα θέματα αυτά και ειδικά με το ατύχημα στο Τσερνόμπιλ. Βρέθηκε -με κίνδυνο την ίδια του τη ζωή- στον τόπο της έκρηξης συλλέγοντας στοιχεία και κατάφερε να δημιουργήσει ένα ντοκιμαντέρ που συγκλόνισε ολόκληρο τον κόσμο.
«Το Τσερνομπίλ παραμένει ένα μυστήριο που περιμένει από μας τη λύση του. Ίσως ήταν ένα άγημα στον 21ο αιώνα…Μια πρόκληση για τον νέο αιώνα….» γράφει ο Σουηδός δημοσιογράφος στο βιβλίο του.
Η παράσταση έχει αποσπάσει διθυραμβικές κριτικές και βραβεία.
Η πυρηνική πανώλη…Από τον πανικό στην άλαλη κραυγή
«Η φωνή της Λουντμίλα», ο λόγος, ο απέριττος, ο γυμνός.
Μέσα σ΄ ένα λιτό σκηνικό τού Κακριδά και με έξοχους φωτισμούς του Μπέλλη, ο Άρης Μπαφαλουκας καθοδήγησε την Ηρώ Μουκίου να εκθέσει απλά, καθημερινά, πανικόβλητα συχνά, με αξιοπρέπεια και ψυχική αντοχή την αναπάντεχη μοίρα που της επιφύλαξε η Επιστήμη! […] Η Ηρώ Μουκίου με τρόπο άμεσο, χωρίς ρητορεία, χωρίς συναισθηματικές εξάρσεις, με τη συγκίνηση που προκαλούν τα μεγάλα πένθη που είναι είτε βουβά είτε χαμηλόφωνα διέτρεξε το συναισθηματικό πεδίο της Λουντμίλας από την άγνοια στην ανησυχία, από τον πανικό στην άλαλη κραυγή και από τη γεύση των τετελεσμένων στην αξιοπρέπεια αλλά και τη μεγάλη Απορία του Γιατί;»
Κώστας Γεωργουσόπουλος, τα «ΝΕΑ»
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
Μετάφραση: Ηρώ Μουκίου
Σκηνοθεσία: Άρης Μπαφαλούκας
Σκηνικά-κοστούμια: Δημήτρης Κακριδάς
Φωτισμοί: Ανδρέας Μπέλλης
Φωτογραφίες: Μέμη Γιολδάση
Τη Λουντμίλα ερμηνεύει η Ηρώ Μουκίου.
