Λίγες μέρες πριν από τα 72α γενέθλιά του στις 22 Μαΐου, ο Δημήτρης Κατάλειφος, ο απόλυτα προσηλωμένος και μεθοδικά επίμονος δεξιοτέχνης του θεάτρου, ο «μεγαλύτερος εν ζωή Έλληνας ηθοποιός» για πολλούς, υποδέχεται πρώτη φορά το OK! στο διαμέρισμά του στο Παγκράτι και ανατρέχει στον μισό αιώνα που παραδίδει μαθήματα ήθους πάνω και κάτω από τη σκηνή.
«Μα ποιος άλλος θα μπορούσε να παίξει αυτό τον ρόλο; Ο Χορν έχει πεθάνει».
Βράδυ Πέμπτης στο κατάμεστο Θέατρο Άνεσις, μετά την παράσταση Barrymore: Ο άνθρωπος πίσω από τον θρύλο, ένας κύριος στην έξοδο σχολιάζει με ενθουσιασμό στην παρέα του. Λίγες μέρες πριν, σε έναν απογευματινό καφέ μας –χωρίς καθόλου τσιγάρο– στο καθιερωμένο στέκι του στο Παγκράτι, ο σημαντικός Έλληνας ηθοποιός, σκηνοθέτης, δάσκαλος και –πλέον– ποιητής έρχεται διαθέσιμος να ξετυλίξει το νήμα της σχεδόν ασκητικής ζωής του, που υπήρξε και παραμένει αφιερωμένη στο θέατρο.
«Μαγεύτηκα από το θέατρο κι έμεινα πολύ εκεί. Αυτό μπορεί να είναι και λάθος, δεν ξέρω. Το λέω και στην παράσταση: “Ο άνθρωπος γερνάει όταν αρχίζει να μετανιώνει αντί να ονειρεύεται”. Εγώ ονειρεύτηκα για πάρα πολύ καιρό με το θέατρο και αυτό ήταν εις βάρος της πραγματικής ζωής. Όταν κατηγορώ τον εαυτό μου γι’ αυτό, λέω: “Αφού, ρε παιδί μου, αυτό ήσουν”».
Η ξεχωριστή φωνή-σφραγίδα του δημιουργεί ένα ολόκληρο σύμπαν με τις λέξεις, τις ανάσες και τις παύσεις του. Οι κυρίες στο διπλανό τραπέζι έχουν σιωπήσει διακριτικά για να τον ακούν πιο καθαρά. Αργότερα παίρνουν θάρρος και έρχονται με θαυμασμό να του πουν ότι ήδη έχουν προαγοράσει εισιτήρια για να τον δουν στο θέατρο. Εκείνος ευγενικός, χαμογελά συγκαταβατικά, περίπου αμήχανα με τα επαινετικά τους σχόλια.
Μου φαίνεται πάρα πολύ τρελό να μην είναι κάποιος σεμνός. Για ποιον λόγο να καβαλήσει το καλάμι; Πάντα θεωρούσα πως οτιδήποτε κι αν πετύχεις στον επαγγελματικό σου τομέα, αυτό δεν σε κάνει να καμαρώνεις ως άνθρωπος. Υπάρχει βέβαια η ικανοποίηση. Αλλά δεν καταλαβαίνω εκείνους που έχουν ένα ύφος εβδομήντα καρδιναλίων. Μου φαίνεται απλώς γελοίο.
Δεν υπάρχει μεγαλύτερη χαρά, μεγαλύτερη συγκίνηση όταν πετυχαίνω τον στόχο μου, αλλά κρατάει μόνο αυτές τις δύο ώρες που διαρκεί η παράσταση. Μακάρι να έχει υπάρξει αυτή η επικοινωνία με τους θεατές. Γι’ αυτό κάνουμε αυτή την τέχνη – την προτιμώ από τη λέξη «δουλειά».
Όταν συμβεί αυτό, φεύγεις από το θέατρο πλήρης, ευτυχής, αλλά από τη στιγμή που τελειώνει το έργο, είσαι και πάλι ο άνθρωπος που είναι ο καθένας μας. Είναι τόσο υψηλό πράγμα η τέχνη που όταν την ασκείς, πρέπει να είσαι χαμηλότερος. Κι αυτό το λέω όχι με σεμνότητα, αλλά με πλήρη συναίσθηση. Εδώ ένας Καβάφης, που είναι ο μεγαλύτερος ποιητής του κόσμου, έλεγε: «Εγώ απλώς υπηρέτησα την τέχνη μου».
Μένω στο ενοίκιο εδώ στο Παγκράτι, δεν έχω αυτοκίνητο, ούτε εξοχικό. Υπό μία έννοια δεν ανταποκρίθηκα στα στοιχεία που καθορίζουν τη λέξη «επιτυχία». Ούτε διάσημος έγινα ούτε πλούσιος. Είπα πολλά «όχι». Αυτό που με καθοδηγούσε ήταν η πραγματική αγάπη μου για την ίδια την τέχνη και το καλό μου γούστο. Δεν το έχω κάνει ποτέ στα 51 χρόνια που δουλεύω, να πω: «Έλα, μωρέ, δεν βαριέσαι. Πάμε εκεί να βγάλουμε κάνα φράγκο». Αλλά επειδή δεν είναι καλό να έχουμε έπαρση ούτε οίηση, δεν ξέρω πώς θα τα φέρει η ζωή. Μπορεί κάποια στιγμή να έχω τόση ανάγκη από χρήματα, λόγω κάποιου θέματος υγείας ενδεχομένως, και να μου συμβεί αυτό.
Διαβάστε περισσότερα στο περιοδικό ΟΚ! που κυκλοφορεί στα περίπτερα μόνο με 2.5 ευρώ
Διαβάστε επίσης: Αποκλειστικό: Καταλειφός, Ναυπλιώτου και Σβήγκος, μαζί στους Πέρσες, στην Επίδαυρο
