Τα τελευταία χρόνια, η κορτιζόλη έχει βρεθεί στο επίκεντρο της συζήτησης γύρω από το στρες και την υγεία. Συχνά παρουσιάζεται ως κάτι που πρέπει οπωσδήποτε να «ρίξουμε», σχεδόν σαν ένας αόρατος εχθρός που ευθύνεται για καθετί που μας ταλαιπωρεί: από την κόπωση και τον κακό ύπνο μέχρι τις αλλαγές στην όρεξη και τη διάθεσή μας.
Στην πραγματικότητα, όμως, η ιστορία της είναι πολύ πιο ενδιαφέρουσα.
Η κορτιζόλη δεν είναι ο «κακός» της υπόθεσης
Η κορτιζόλη είναι μια ορμόνη που παράγεται από τα επινεφρίδια και αποτελεί φυσικό και απαραίτητο μέρος της λειτουργίας του οργανισμού. Συμμετέχει, μεταξύ άλλων, στην απόκριση στο στρες, στον μεταβολισμό και στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, ενώ ακολουθεί και τον δικό της ημερήσιο ρυθμό.
Τα επίπεδά της φυσιολογικά είναι υψηλότερα γύρω από το πρωινό ξύπνημα και μειώνονται σταδιακά μέσα στην ημέρα. Με άλλα λόγια, δε θέλουμε να εξαφανίσουμε την κορτιζόλη· τη χρειαζόμαστε. Αυτό που δε θέλουμε είναι να βρίσκεται παρατεταμένα σε υψηλά επίπεδα.
Πότε το στρες αλλάζει την ισορροπία;
Όταν το στρες γίνεται παρατεταμένο, η λειτουργία του συστήματος απόκρισης σε αυτό μπορεί να επηρεαστεί. Αυτό, όμως, δε σημαίνει ότι κάθε περίοδος κούρασης, αϋπνίας ή έντασης αποδεικνύει πως έχετε «υψηλή κορτιζόλη». Πρέπει να μιλάμε για «χρόνιο στρες» για να του αποδώσουμε ανωμαλίες στα επίπεδα της κορτιζόλης.
Το σώμα είναι πιο σύνθετο από μία ορμόνη και συμπτώματα όπως η κόπωση, οι μεταβολές στον ύπνο ή στο βάρος μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Γι’ αυτό και η κορτιζόλη δε μπορεί να αποτελεί μια εύκολη εξήγηση για τα πάντα.
Μπορούμε να τη «ρυθμίσουμε» μέσα από την καθημερινότητά μας;
Ίσως η καλύτερη προσέγγιση δεν είναι να κυνηγάτε έναν αριθμό, αλλά να φροντίζετε συνολικά τον οργανισμό σας. Σταθερότερος ύπνος, τακτικά και επαρκή γεύματα, κίνηση που ταιριάζει στις ανάγκες σας, χρόνος αποφόρτισης και ουσιαστικά διαλείμματα από τη συνεχή εγρήγορση μπορούν να υποστηρίξουν τη φυσιολογική απόκριση του σώματος στο στρες.
Και ίσως εδώ βρίσκεται το σημαντικότερο μήνυμα: η κορτιζόλη δεν είναι μια ορμόνη που χρειάζεται να φοβόμαστε. Είναι ένας από τους τρόπους με τους οποίους το σώμα προσαρμόζεται στις απαιτήσεις της ζωής.
Αντί λοιπόν να αναρωτιέστε συνεχώς πώς θα «ρίξετε την κορτιζόλη σας», ίσως αξίζει να κάνετε μια διαφορετική ερώτηση: Τι χρειάζεται το σώμα μου σήμερα για να αισθανθεί λίγο πιο ασφαλές, ξεκούραστο και φροντισμένο;
Διαβάστε επίσης: Ολιστική υγεία δε σημαίνει εναλλακτική ιατρική