Μία λέξη ακούγεται πολύ τις τελευταίες ημέρες: «ολιστική». Και πλέον, συχνά συνοδεύεται από δυσπιστία.
Η πρόσφατη επικαιρότητα άνοιξε μια σημαντική συζήτηση γύρω από μη συμβατικές πρακτικές υγείας, τα όρια των επαγγελματιών και, κυρίως, την ασφάλεια του ανθρώπου που αναζητά βοήθεια. Παράλληλα, όμως, έφερε κάτω από την ίδια ομπρέλα έννοιες και πρακτικές που δεν είναι απαραίτητα ταυτόσημες.
Τι σημαίνει πραγματικά «ολιστική υγεία»;
Η λέξη «ολιστική» προέρχεται από την έννοια του «όλου». Μια ολιστική προσέγγιση δεν αντιμετωπίζει τον άνθρωπο σαν ένα μεμονωμένο σύμπτωμα, αλλά λαμβάνει υπόψη διαφορετικές πτυχές της ζωής του: το ιστορικό της υγείας του, τη διατροφή, τον ύπνο, την κίνηση, το στρες, τις καθημερινές συνήθειες και το ευρύτερο περιβάλλον του.
Αυτό, όμως, δε σημαίνει απόρριψη της συμβατικής ιατρικής. Ούτε δίνει σε οποιονδήποτε χρησιμοποιεί τον όρο «holistic» το δικαίωμα να διαγιγνώσκει παθήσεις, να διακόπτει θεραπείες ή να πραγματοποιεί ιατρικές πράξεις χωρίς την αντίστοιχη κατάρτιση και αρμοδιότητα.
Complementary (συμπληρωματική) και alternative (εναλλακτική): μια σημαντική διαφορά
Οι δύο έννοιες συχνά χρησιμοποιούνται σα να σημαίνουν το ίδιο. Δε σημαίνουν.
Μια συμπληρωματική (complementary) προσέγγιση χρησιμοποιείται παράλληλα με τη συμβατική φροντίδα. Αντίθετα, ο όρος εναλλακτική (alternative) περιγράφει μια μη συμβατική προσέγγιση που χρησιμοποιείται αντί της συμβατικής θεραπείας.
Υπάρχει ακόμη η έννοια της integrative health, όπου συμβατικές και συμπληρωματικές προσεγγίσεις συνδυάζονται συντονισμένα, με έμφαση στον άνθρωπο συνολικά και με κριτήριο την ασφάλεια και τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα.
Το «ολιστικό» δεν αποτελεί πιστοποιητικό ασφάλειας
Το πραγματικό ζήτημα, επομένως, δεν είναι μια λέξη. Είναι τι βρίσκεται πίσω από αυτήν.
Πριν εμπιστευτείτε οποιονδήποτε επαγγελματία, αναζητήστε την εκπαίδευση και τις πιστοποιήσεις του, ρωτήστε ξεκάθαρα τι ακριβώς προτείνει και μη θεωρείτε την ένδειξη «φυσικό» συνώνυμη του «ακίνδυνου». Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν κάποιος υπόσχεται θεραπεία για πολλές και διαφορετικές παθήσεις, αποθαρρύνει την επικοινωνία με τον γιατρό σας ή παρουσιάζει τη δική του μέθοδο ως υποκατάστατο της απαραίτητης ιατρικής φροντίδας.
Η ολιστική υγεία δε χρειάζεται να βρίσκεται απέναντι στην επιστήμη. Αντίθετα, μια υπεύθυνη προσέγγιση γνωρίζει τα όριά της, σέβεται τις αρμοδιότητες κάθε ειδικότητας και βάζει στο κέντρο την ασφάλεια του ανθρώπου.
Ίσως, λοιπόν, το ερώτημα δεν είναι αν πρέπει να φοβόμαστε τη λέξη «ολιστικό». Είναι αν γνωρίζουμε ποιος βρίσκεται απέναντί μας, τι εκπαίδευση διαθέτει και —κυρίως — μέχρι πού φτάνουν τα όρια της πρακτικής του.
Διαβάστε επίσης: Φθινοπωρινή μελαγχολία: Γιατί αλλάζει η διάθεσή μας μαζί με την εποχή;
