Κάθε Εθνικός Τελικός – και κατ’ επέκταση κάθε Eurovision – επαναφέρει σχεδόν νομοτελειακά το ίδιο ερώτημα: ποιος πρέπει να έχει τον καθοριστικό ρόλο στην επιλογή; Το κοινό ή οι επιτροπές; Στην πραγματικότητα, δεν πρόκειται απλώς για μια τεχνική διαφωνία, αλλά για δύο διαφορετικούς τρόπους αντίληψης του ίδιου διαγωνισμού.
Η ματιά του κοινού
Η ψήφος του κοινού βασίζεται κυρίως στο συναίσθημα της στιγμής. Είναι άμεση, αυθόρμητη και συχνά καθοδηγείται από την εντύπωση που αφήνει μια εμφάνιση στο σύνολό της. Το κοινό ψηφίζει αυτό που το άγγιξε, αυτό που θυμάται, αυτό που θα τραγουδήσει ή θα αναζητήσει ξανά μετά το τέλος της βραδιάς.
Σε έναν διαγωνισμό όπως η Eurovision, όπου το τελικό ζητούμενο είναι η απήχηση σε εκατομμύρια τηλεθεατές, αυτή η παράμετρος δεν μπορεί να αγνοηθεί. Παράλληλα όμως, η λαϊκή ψήφος επηρεάζεται συχνά από παράγοντες που ξεφεύγουν από το ίδιο το τραγούδι: αναγνωρισιμότητα, αφήγημα γύρω από τον καλλιτέχνη ή ακόμη και η τηλεοπτική εικόνα της στιγμής.
Ο ρόλος των επιτροπών
Οι εθνικές επιτροπές λειτουργούν θεωρητικά ως το αντίβαρο της αυθόρμητης ψήφου. Η αξιολόγησή τους στηρίζεται σε πιο συγκεκριμένα κριτήρια: φωνητική απόδοση, μουσική συνοχή, πρωτοτυπία και σκηνική λειτουργικότητα.
Η φωνή του καλλιτέχνη αποτελεί βασικό σημείο αναφοράς, όχι όμως σε θεωρητικό επίπεδο. Αυτό που μετρά είναι η απόδοση στη μία και μοναδική live εμφάνιση. Οι κριτές έχουν ήδη ακούσει το τραγούδι σε διάφορες εκδοχές· αυτό που βαθμολογούν είναι αν μπορεί να σταθεί αξιόπιστα και πειστικά πάνω στη σκηνή, χωρίς τη στήριξη στούντιο διορθώσεων. Η φωνή καλείται να υπηρετήσει το τραγούδι ζωντανά και ταυτόχρονα να συνδεθεί με την εικόνα που λαμβάνει ο θεατής.
Η σκηνική εικόνα ως σύνολο
Πέρα από τη φωνητική απόδοση, η σκηνική παρουσία παίζει καθοριστικό ρόλο στην τελική αξιολόγηση. Προσωπικότητα, κίνηση, χορογραφία, σκηνικά και κοστούμια συνθέτουν ένα ενιαίο αποτέλεσμα που κρίνεται συνολικά και όχι αποσπασματικά.
Στη Eurovision, το οπτικό στοιχείο συχνά καθορίζει την πρώτη και ισχυρότερη εντύπωση. Τα ευρηματικά στησίματα, η χρήση εφέ και η συνοχή της εικόνας έχουν σημασία μόνο στον βαθμό που εξυπηρετούν το τραγούδι. Είτε πρόκειται για μια λιτή σόλο εμφάνιση είτε για μια σύνθετη σκηνική παραγωγή, το ζητούμενο είναι αν η εικόνα λειτουργεί πειστικά και ενισχύει το μήνυμα του κομματιού.
Τι δείχνει η εμπειρία
Η ιστορία του διαγωνισμού έχει αποδείξει ότι ούτε το κοινό ούτε οι επιτροπές έχουν πάντα δίκιο από μόνες τους. Υπήρξαν επιλογές που αγαπήθηκαν έντονα από το κοινό αλλά δεν άντεξαν στον ευρωπαϊκό ανταγωνισμό, όπως και συμμετοχές που κρίθηκαν «σωστές» τεχνικά αλλά δεν κατάφεραν ποτέ να συνδεθούν με το ευρύ κοινό.
Οι εμφανίσεις που ξεχωρίζουν πραγματικά είναι συνήθως εκείνες που βρίσκονται στο σημείο ισορροπίας: τραγούδια που συνδυάζουν επαγγελματική αρτιότητα με αίσθηση αυθεντικότητας και άμεση επικοινωνία.
Συμπέρασμα
Ίσως, τελικά, το ερώτημα δεν είναι ποιος αποφασίζει καλύτερα, αλλά πώς συνυπάρχουν οι δύο πλευρές. Ένα σύστημα που δίνει χώρο τόσο στο κοινό όσο και στις επιτροπές αυξάνει τις πιθανότητες μιας επιλογής που μπορεί να σταθεί τόσο στον Εθνικό Τελικό όσο και στη μεγάλη σκηνή της Eurovision.
Γιατί στο τέλος, το ζητούμενο δεν είναι απλώς να αναδειχθεί ένας νικητής, αλλά να επιλεγεί μια συμμετοχή που να αντέχει στο live, να επικοινωνεί με τον θεατή και να εκπροσωπεί τη χώρα με τρόπο πειστικό και σύγχρονο.
Διαβάστε επίσης: Eurovision: Οι συμμετοχές που θεωρήθηκαν φαβορί αλλά απέτυχαν στον Ελληνικό τελικό
