Η ιστορία της ντίβας του Σαν Ρέμο που λέγεται Patty Pravo δεν χωρά σε μία δεκαετία ούτε σε ένα trend report. Είναι η διαδρομή μιας ντίβας που αλλάζει πρόσωπο και σώμα σαν ρόλο σε θέατρο. Είναι η ντίβα που φόρεσε smoking πριν γίνει μόδα, που ξύρισε τα φρύδια της πριν γίνει editorial statement, που τραγούδησε στο ελληνικό Xenia χωρίς να πάψει να είναι η ίδια ντίβα που συνεχίζει να ανεβαίνει στη σκηνή. Η Patty Pravo δεν ακολουθεί εποχές. Τις διαπερνά.
Το σοκ του 1966, όταν ένα smoking έγινε ιστορία
Το 1966, στην τηλεόραση της Rai, η Patty Pravo εμφανίζεται με μαύρο ανδρικό smoking στη Scala Reale. Όχι σαν αστείο ούτε σαν μασκάρεμα. Σαν καθαρή πρόταση εικόνας. Το σώμα ευθύ, το βλέμμα ακίνητο, το τραγούδι σαν εξομολόγηση.
Εκεί γεννιέται η πρώτη μεγάλη στιγμή του στυλ της. Η ιδέα ότι μια τραγουδίστρια μπορεί να χρησιμοποιήσει το φύλο, το ύφασμα, το φως σαν εργαλεία αφήγησης.
1968 και «La bambola», όταν το pop απέκτησε βλέμμα
Το «La bambola» δεν είναι μόνο τραγούδι. Είναι πρόσωπο. Ξανθό καρέ, βαριά eyeliner γραμμή, παιδικό φόρεμα με σοβαρό βλέμμα. Η Patty Pravo γίνεται αφίσα στα δωμάτια της Ευρώπης.
Το στυλ της εδώ είναι επικίνδυνα σύγχρονο. Δεν χρειάζεται να ξέρεις τον σχεδιαστή. Το καταλαβαίνεις από το πόσο ζωντανό δείχνει ακόμη.
Στα τέλη των 70s, όταν εξαφάνισε τα φρύδια της
Και τότε, στα τέλη των 70s, η Patty Pravo κάνει μια από τις πιο καθοριστικές κινήσεις της. Σχεδόν εξαφανίζει τα φρύδια της.
Το πρόσωπο γίνεται επίπεδο. Το eyeliner ανεβαίνει ψηλά. Τα μαλλιά γίνονται πλατινέ, γεωμετρικά. Η Patty Pravo μοιάζει λιγότερο με τραγουδίστρια και περισσότερο με χαρακτήρα avant-garde θεάτρου.
Δεν είναι beauty trend. Είναι performance. Το πρόσωπο σαν μάσκα, σαν πίνακας, σαν σκηνή.
Σαν Ρέμο 1984, η «φουτουριστική γκέισα» και το Oroton του Gianni Versace
Αν υπάρχει μία εμφάνιση που συμπυκνώνει το πώς η Patty Pravo χειρίζεται το σώμα της σαν performance art, είναι το Σαν Ρέμο 1984. Κατεβαίνει τη σκάλα του Ariston σαν «γκέισα του μέλλοντος», με ασημί tunic σε Oroton του Gianni Versace, χτένισμα του Marcello Casoni και ανεμιστήρα που λειτουργεί σαν σκηνικό αντικείμενο, όχι σαν αξεσουάρ. Η ίδια έχει περιγράψει πώς η ιδέα πέρασε από την έλξη της για ιαπωνικές αναφορές, και πώς ο Maurice Béjart την οδήγησε στον Versace για το σωστό “μεταλλικό” ύφασμα. Αυτό δεν είναι απλώς look, είναι αφήγηση υλικών.
Η ντίβα του Σαν Ρέμο το 2002 και η νίκη του look
Το 2002, με το «L’immenso», μπορεί να μην κέρδισε βαθμολογικά. Όμως το κοινό θυμάται τα φορέματα και την παρουσία μιας γυναίκας που δεν προσπαθεί να δείξει νεότερη αλλά παρούσα.
Είναι η στιγμή που η Patty Pravo αποδεικνύει ότι η ηλικία δεν είναι αισθητική κατηγορία.
2016, η ωριμότητα σαν γραμμή ραφής
Στο Σαν Ρέμο του 2016 εμφανίζεται με δημιουργίες του Gianluca Saitto. Λιγότερο δράμα, περισσότερη αρχιτεκτονική. Το φόρεμα αφήνει χώρο στο πρόσωπο, στα μαλλιά, στο βλέμμα.
Το στυλ της γίνεται ήρεμη δύναμη. Όχι νοσταλγία.
Η ελληνική σκηνή της, το Xenia
Και μετά έρχεται η Ελλάδα. Στην ταινία Xenia του Πάνου Χ. Κούτρα, οι ήρωες τραγουδούν Patty Pravo σαν φυλαχτό. Η ίδια εμφανίζεται σαν μνήμη που επιστρέφει. Στο soundtrack ακούγονται το «Sentimento», το «Tutt’al più», το «La bambola».
Εκεί η Patty Pravo γίνεται σύμβολο για μια νέα queer γενιά. Όχι επειδή ήταν εκκεντρική αλλά επειδή έζησε χωρίς φόβο.
Η σχέση της με την Ελλάδα δεν είναι τουριστική. Είναι πολιτισμική. Σαν να βρήκε εδώ μια δεύτερη σκηνή.
Και σήμερα, πάλι στο Σαν Ρέμο
Το πιο συγκινητικό είναι ότι η Patty Pravo συνεχίζει. Σε ηλικία που άλλοι γράφουν απομνημονεύματα, εκείνη προετοιμάζει νέα looks, νέους σχεδιαστές, νέες εμφανίσεις στο Σαν Ρέμο.
Γιατί το στυλ, όπως δείχνει η Patty Pravo, δεν είναι ρούχα. Είναι μνήμη που συνεχίζει να ντύνεται.
Και ίσως αυτό να είναι που ενώνει τελικά μια ντίβα του Σαν Ρέμο με την Ελλάδα. Η ιδέα ότι η τέχνη δεν ανήκει σε χώρα αλλά σε όσους τη χρειάζονται.
