Με αφορμή την ταινία Melania που έρχεται στην Amazon και άνοιξε ξανά τη συζήτηση για την εικόνα της Πρώτης Κυρίας ως αφήγηση, επιστρέφουμε πίσω στον χρόνο. Εκεί όπου η μόδα δεν είχε ακόμη κάμερες, αλλά είχε ήδη εξουσία. Πριν η Jacqueline Kennedy μετατρέψει τη μόδα σε αρχιτεκτονική εξουσίας και τη δημόσια εικόνα σε σύστημα, υπήρξαν γυναίκες που έμαθαν να κινούνται μέσα σε βλέμματα, σχόλια και κοινωνική καχυποψία. Δεν είχαν τηλεοπτικές κάμερες, αλλά είχαν σαλόνια γεμάτα ψίθυρους. Δεν είχαν στιλίστες, αλλά κάθε εμφάνιση σχολιαζόταν. Οι γυναίκες που έντυσαν τον Λευκό Οίκο πριν τη Jackie δεν δημιούργησαν μύθο. Δημιούργησαν συνθήκες. Και συχνά πλήρωσαν το τίμημα.
Dolley Madison Η οικοδέσποινα που όλοι σχολίαζαν
Η Dolley Madison στις αρχές του 1800, ήξερε κάτι που οι άντρες της εποχής της υποτιμούσαν. Ότι η πολιτική δεν γίνεται μόνο στα έδρανα, αλλά και στα σαλόνια. Τα τουρμπάνια, τα φτερά και τα έντονα χρώματα προκάλεσαν ειρωνικά σχόλια σε μια Ουάσιγκτον που φοβόταν οτιδήποτε έμοιαζε «ευρωπαϊκό» ή «υπερβολικό». Κι όμως, εκείνα τα φορέματα ήταν το εισιτήριο. Στα δείπνα της Dolley, αντίπαλοι που δεν αντάλλασσαν λέξη κατέληγαν να συνομιλούν.
Ο Τύπος της Ουάσιγκτον μιλούσε για «υπερβολική θεατρικότητα» και για μια Πρώτη Κυρία που έφερνε ευρωπαϊκές συνήθειες σε μια νεαρή δημοκρατία που ήθελε να δείχνει λιτή. Κι όμως, τα ίδια δημοσιεύματα παραδέχονταν ότι κανένα πολιτικό γεγονός δεν είχε μεγαλύτερη συμμετοχή από τις δεξιώσεις της. Το gossip της εποχής κατέληγε συχνά στο ίδιο συμπέρασμα: αν κάτι έκλεινε πολιτικά, είχε κλείσει πρώτα στο σαλόνι της Dolley.
Mary Todd Lincoln Η Πρώτη Κυρία που “ντυνόταν λάθος”
Καμία Πρώτη Κυρία δεν πλήρωσε τόσο ακριβά το ντύσιμό της όσο η Mary Todd Lincoln. Σε μια χώρα βυθισμένη στον Εμφύλιο (1861–1865), οι εφημερίδες μετρούσαν τα φορέματά της σχεδόν με μανία. Κυκλοφορούσαν φήμες για υπέρογκα ποσά, για «ακατάλληλη πολυτέλεια», για μια γυναίκα που δεν καταλάβαινε τον πόνο της χώρας. Εφημερίδες όπως το New York Herald και το Harper’s Weekly δημοσίευαν άρθρα που εστίαζαν στο κόστος των φορεμάτων της, συχνά με ποσά που άλλαζαν από φύλλο σε φύλλο. Ο τόνος τους ήταν ξεκάθαρος, «ότι είναι μια γυναίκα που δεν καταλαβαίνει τη στιγμή». Αυτό που σπανίως γραφόταν ήταν ότι η Mary Todd είχε χάσει παιδί, ζούσε μέσα στον φόβο, υπό διαρκή απειλή και αντιμετώπιζε τον ρόλο της ως πεδίο άμυνας.
Η σχέση της με την Elizabeth Keckley, πρώην σκλάβα και προσωπική της μοδίστρα, σχολιάστηκε όχι μόνο σαν κοινωνική πρόκληση, αλλά σχεδόν ως πολιτική απειλή. Όχι μόνο για τα ρούχα, αλλά γιατί έσπαγε κοινωνικά όρια που η Ουάσιγκτον προτιμούσε να μένουν αόρατα.
Frances Cleveland Όταν η Πρώτη Κυρία έγινε πρωτοσέλιδο
Στα τέλη του 1800, η Frances Cleveland δεν πρόλαβε να μάθει τον ρόλο της και βρέθηκε στο κέντρο μιας κοινωνίας που διψούσε για εικόνα. Νεαρή, όμορφη, ο γάμος της έγινε μέσα στον Λευκό Οίκο, υπήρξε αντικείμενο καθημερινού σχολιασμού. Εφημερίδες σε όλη τη χώρα άρχισαν να αφιερώνουν ολόκληρες στήλες στο τι φορούσε η Frances Cleveland. Το Ladies’ Home Journal και άλλες γυναικείες εκδόσεις περιέγραφαν λεπτομερώς φορέματα, υφάσματα και χρώματα.
Τα ίδια τα άρθρα παραδέχονταν ότι οι αναγνώστριες ζητούσαν «να ντύνονται όπως η Πρώτη Κυρία». Τα φορέματά της αντιγράφονταν σχεδόν σε πραγματικό χρόνο. Καταστήματα διαφήμιζαν «το φόρεμα της Mrs. Cleveland», ενώ λέγεται πως λάμβανε σακούλες με γράμματα από γυναίκες που ζητούσαν συμβουλές για το πώς να ντύνονται. Χωρίς στρατηγική και χωρίς προστασία, η Frances έγινε η πρώτη celebrity Πρώτη Κυρία, πριν καν υπάρξει ο όρος. Για πρώτη φορά, το στιλ μιας γυναίκας του Λευκού Οίκου μετατρεπόταν σε εμπορικό φαινόμενο, χωρίς η ίδια να το έχει επιδιώξει.
Grace Coolidge Η γυναίκα που υποτιμήθηκε
Ο Τύπος της δεκαετίας του 1920 αντιμετώπισε τη Grace Coolidge με έναν περίεργο τρόπο, μιλούσε γι’ αυτήν για να πει πόσο λίγα είχε να πει. Άρθρα την περιέγραφαν ως «ήσυχη» και «απλή», συχνά με έναν τόνο σχεδόν απολογητικό. Γιατί δεν προκαλούσε. Σε μια δεκαετία όπου οι γυναίκες άρχισαν να αλλάζουν, εκείνη επέλεξε απλότητα, καθαρές γραμμές, χαμηλούς τόνους.
Οι δημοσιογράφοι τη χαρακτήριζαν «αθόρυβη», συχνά σαν μομφή. Κι όμως, η μόδα της έδειχνε κάτι ριζοσπαστικό, ότι ο Λευκός Οίκος μπορούσε να είναι σύγχρονος χωρίς να φωνάζει. Η επιλογή της για καθαρές γραμμές και λιγότερο φορτωμένα σύνολα συνέπιπτε με την αλλαγή της γυναικείας καθημερινότητας. Η Grace δεν προκαλούσε σκάνδαλο. Και αυτό ακριβώς ήταν το σχόλιο. Μερικές φορές, το gossip δεν είναι αυτό που λέγεται, αλλά αυτό που αγνοείται.
Mamie Eisenhower Το ροζ που δίχασε την Αμερική
Με τη Mamie Eisenhower, το gossip απέκτησε χρώμα. Το περίφημο “Mamie pink” σχολιάστηκε όσο λίγα πράγματα. Άλλοι το έβρισκαν υπερβολικά γλυκό, άλλοι το λάτρευαν γιατί έφερνε ανακούφιση μετά τον πόλεμο. Στην ορκωμοσία του 1953, το ροζ φόρεμα της Nettie Rosenstein, κεντημένο με χιλιάδες στρας, έγινε θέμα συζήτησης σε όλη τη χώρα. Η ίδια έλεγε ότι ήθελε ο Λευκός Οίκος να μοιάζει με σπίτι. Το κοινό διχάστηκε. Και ακριβώς εκεί βρισκόταν η δύναμή του.
Το “Mamie pink” πέρασε από τις σελίδες των εφημερίδων στα σπίτια των Αμερικανών, στη διακόσμηση και στην καθημερινή μόδα. Ο Λευκός Οίκος έπαψε να μοιάζει απρόσιτος. Και αυτό, όπως έδειξε ο Τύπος, δεν άρεσε σε όλους. Η εξουσία έγινε λιγότερο τρομακτική. Και αυτό, για πολλούς, ήταν πρόβλημα.
Γυναίκες που έντυσαν τον Λευκό Οίκο, πριν γίνει εικόνα εξουσίας
Πριν τη Jackie, η μόδα δεν ήταν στρατηγική. Ήταν κριτική, σχόλιο, υπαινιγμός. Κάθε φόρεμα σχολιαζόταν, κάθε επιλογή έμπαινε στο μικροσκόπιο, περνούσε από τις σελίδες του Τύπου πριν περάσει στην Ιστορία. Αυτές οι γυναίκες που έντυσαν τον Λευκό Οίκο έμαθαν να κινούνται μέσα σε ψιθύρους, ειρωνεία και προσδοκίες. Και ακριβώς γι’ αυτό, όταν η Jacqueline Kennedy ανέλαβε να μετατρέψει την εικόνα σε σύστημα, βρήκε ήδη στρωμένο έδαφος.
Διαβάστε επίσης: Melania Trump και η μόδα των Πρώτων Κυριών: Από το Camelot στο μοντάζ
